Katedra za mehaniku · Matematicki fakultet · Univerzitet u Beogradu
Studentski trg 16 · Beograd · Srbija i Crna Gora · Utorak 18:00 casova · IV sprat ucionica 711
sa Vama vec 52 godine

Seminar za reologiju

U vreme nastanka Grupe za reologiju na Prirodno-matematičkom fakultetu, pedesetih godina 20 veka, termin reologija je korišćen u daleko širem smislu nego danas, kada je za istu granu mehanike opšte usvojeni naziv mehanika kontinuuma. Međutim, iz istorijskih razloga, Seminar za reologiju koji danas nastavlja tradiciju rada Grupe, zadržao je ovaj prvobitni naziv.

Formiranje Grupe za reologiju bilo je neposredna posledica intenzivnog naučnog rada pok. profesora dr Rastka Stojanovića u tada novoj i modernoj oblasti - mehanici kontinuuma, koji je zainteresovao još izvestan broj tada mladih naučnih radnika. Prvi radovi prof. Stojanovića objavljeni su početkom pedesetih godina. U drugoj polovini pedesetih godina (1958.), R. Stojanović počinje sa održavanjem neformalnih poslediplomskih predavanja na grupi za mehaniku Prirodno-matematičkog fakulteta. Ovde je i početak formiranja jezgra saradnika koje je rezultiralo 1962. godine formiranjem odgovarajuće grupe u okviru Odeljenja za mehaniku Matematičkog instituta, a koja je 1964. godine prerasla u Grupu za reologiju Jugoslovenskog društva za mehaniku. Iz ove saradnje proistekli su prvi koautorski radovi (1963. i 1964.) prof. Stojanovića sa L. Vujoševićem i S. Đurićem, koji su obeležili početak timskog rada na Grupi. Na ovom mestu može da se citira čl. 1 Pravilnika o radu Grupe za reologiju Jugoslovenskog društva za mehaniku, usvojenog 5.11.1966. godine: "U cilju unapređenja sistematskog naučnoistraživačkog rada u oblasti opšte teorije mehaničkih osobina neprekidnih sredina i reologije Jugoslovensko društvo za mehaniku (u daljem tekstu JDM) osnovalo je Grupu za reologiju JDM (u daljem tekstu Grupa)".

U periodu od 1962. do 1972. godine, pored intenzivnog timskog fundamentalnog naučnog rada u oblasti mehanike kontinuuma, kroz formalizovanje postdiplomskih studija na Grupi za mehaniku PMF-a, koje su bile prve poslediplomske studije na Univerzitetu u Beogradu, i publikovanje velikog broja radova iz ove oblasti, valja istaći i veliku energiju prof. Stojanovića uloženu u saradnju sa drugim naučnim ustanovama na projektima republičkog i saveznog značaja. Grupa je brojno značajno uvećana. Npr, u periodu 1967-1968. godine na projektu Teorijsko istraživanje mehaničkih osobina materijala i konstrukcija, aktivno su radili dr N. Naerlović-Veljković, dr R. Stojanović, dr S. Komljenović, dr S. Đurić, dr L. Vujošević, dr M. Plavšić, D. Blagojević, M. Gligorić i dr J. Jarić. Osnovne naučne oblasti koje se tretiraju su, među ostalim, teorija dislokacija, teorija viskometrijskih tečenja, konstitutivne jednačine, mehanika stena, termoelastičnost, polarni materijali, inkompatibillne deformacije, i dr.

U periodu od 1972. na dalje, posle prerane smrti R. Stojanovića, rukovođenje grupom preuzima dr Milan Plavšić, pri čemu sadržaj i metode rada ostaju slični kao i u prethodnom periodu. Krajem sedamdesetih godina rukovođenje grupom povereno je dr Jovi Jariću. Određene izmene u opštoj organizaciji naučnog rada imale su uticaja i na rad Grupe, koji se prvenstveno odvija kroz sednice seminara koji tradicionalno održava svoje sastanke svakog utorka u 18 sati u sali 718 PMF-a, dok se organizaciona pitanja naučnih projekata premeštaju na nivo fakulteta i Matematičkog instituta. Međutim, redovni naučni kontakti i timski rad doprineli su da i dalje oko jedne četvrtine učesnika republičkih i saveznih projekata iz oblasti mehanike budu aktivni članovi Seminara za reologiju. Sada se u radu Seminara pojavljuju i neke nove oblasti kao što su mehanika loma i računska mehanika. Po odlasku prof. dr Jove Jarića na duže vreme u SAD, koordinaciju grupe preuzima prof. dr Mladen Berković. Posle iznenadne smrti professor Berkovića 1999.godine, rukovođenje seminarom preizima prof. dr Aleksanda Bakša, koji je vodio seminar do svog penzionisanja 2002. godine. Od septembra 2002. godine pa do danas koordinator grupe je docent dr Dubravka Mijuca.

U devedesetim godinama otežani su materijalni uslovi za naučni rad, pa je osnovni cilj bio da se očuva kontinuitet rada Seminara, što je i postignuto, s obzirom da sastancima prisustvuje u proseku 10-15 učesnika, dok je ukupan broj aktivnih, stalnih i povremenih saradnika, preko 250, s tim što su česti gosti iz drugih univerzitetskih sredina i industrije, kako domaćih (Kragujevac, Novi Sad, Niš, Bor, Kraljevo, i dr.) tako i inostranih.

Danas seminar doživljava svoj pun procvat i puno prepoznavanje od svih relevantnih akademskih i privrednih subjekata, koji u njemu pronalaze neophodnu sponu izmedju teorijske i primenjene mehanike i industrije. Od 1998 godine on ima i svoju web stranicu http://www.matf.bg.ac.yu/~reologija  na kojoj se mogu naći sve relevantne informacije o seminaru, kao što su: naslovi predavanja, biografije, rezimei i prezentacije predavača, spisak održanih predavanja u poslednjih nekoliko godina itd.

AbstractAktivnost koju je inicirao pok. prof. dr. Rastko Stojanović dala je tokom proteklih 40 godina značajne rezultate, a među ostalim, činjenica je da je od blizu 50 doktora nauka i preko 100 magistara i specijalista sa sadašnje Katedre za mehaniku Matematičkog fakulteta najveći broj aktivno učestvovao u radu Seminara za reologiju.


Secretariat Seminar of Rheology: reologija@matf.bg.ac.yu.
Copyright © 2004; Faculty of Mathematics University of Belgrade. All rights reserved.
Revised: 08/11/04.